Nghề chọn người

Cứ vào mùa sen nở, từ 5 giờ sáng anh Tuấn lại có mặt ở khu đầm sen hồ Tây (Hà Nội). Trong chiếc lán nhỏ trên đầm, vợ chồng anh thoăn thoắt tách những cánh sen đẫm sương, gạt nhẹ từng hạt gạo sen bám trong nhụy hoa xuống tấm lá sen xanh mướt. Những hạt gạo sen nhỏ xíu được anh nâng niu, bởi nó kết tinh hương thơm của bông sen chớm nở, nguyên liệu tạo nên thứ trà sen có tiếng của gia đình. Cả nhà bóc tách cả hàng ngàn bông sen mới có được chừng 1 cân gạo sen trong một buổi sáng. Xong việc, anh Tuấn lại vội về nhà để kịp ướp cho mẻ trà mới.

Nghề ướp trà sen đã gắn với gia đình anh Tuấn gần 30 năm nay. "Người làm nghề phải có tính cẩn thận, thật thà trong từng công đoạn, ngay như việc lấy gạo sen: Phải đúng cách nếu không gạo sẽ bị giập, xuống hương...", anh Tuấn tâm sự. Trong căn nhà nhỏ của anh tại 23 Hàng Muối (Hà Nội), phần lớn diện tích được anh dùng để dành cho những nồi, thùng ướp trà.

Để có một 1 cân trà sen thành phẩm, anh Tuấn phải sử dụng không dưới 1.000 bông hoa sen, chưa kể sự kỳ công. Một mẻ trà sen ướp gần 1 tháng với nhiều công đoạn: ủ trà với gạo sen, sấy trà...không dưới 8 lần. Anh cho hay, người làm nghề không chỉ nắm vững công thức ướp trà mà cần am hiểu cả đặc tính hoa sen trong từng thời điểm, cách chọn từng loại trà sạch và "ngậm hương"... để có sự điều chỉnh hợp lý.

Tâm với nghề

Năm 1981, anh thương binh Vũ Anh Tuấn, 21 tuổi, trở về gia đình từ chiến trường Campuchia. Thương tật ở tay khiến anh không thể thực hiện những mơ ước lớn, nhưng lại giúp anh gắn bó với nghề ướp trà của gia đình. Nghề ướp trà sen không cần đầu tư lớn, hợp với mô hình hộ gia đình. Anh Tuấn "bật mí", kinh nghiệm chọn sen ướp trà của mẹ anh cho thấy, sen hồ Tây hương nhiều hơn so với loại sen quỳ ở Bắc Ninh, Bắc Giang.

"Nhưng nay sen hồ Tây ít dần, bông sen càng nhỏ khiến lượng gạo sen ít đi, duy chỉ có hương thơm thì không suy chuyển". Anh Tuấn có kinh nghiệm kiểm tra trà sen độc đáo: "Nhấp vài cánh trà đã ướp sen, thở nhẹ bằng mũi có cảm giác hơi cay cay là được". Ngoài ướp trà sen, anh Tuấn còn ướp trà nhài nhưng dường như những gói trà sen vẫn làm anh say mê hơn cả, dù mùa sen trôi qua rất nhanh.

Hiện giá 1 cân trà sen được anh Tuấn bán giá 2 triệu đồng. Khách hàng của anh Tuấn là những người nghiện trà của Hà thành, TPHCM, thậm chí cả Việt kiều ở Pháp, Đức. "Từ năm 2005, tôi không tăng giá trà sen dù có thể kiếm nhiều tiền hơn nếu tăng giá...", anh Tuấn cho biết thêm. Ông chủ cửa hàng trà sen 21 Hàng Muối quan niệm trà sen là một sản phẩm văn hóa, bởi vậy không thể chỉ chạy theo số lượng.